U Srbiji raste broj obolelih i umrlih od malignih tumora...U Srbiji raste broj obolelih i umrlih od malignih tumora i, kako je prošlog ponedeljka (26. jula) rečeno u MPC na promociji registra koji je uradila grupa eksperata Instituta "Milan Jovanović - Batut", iza bolesti srca i krvnih sudova drugi masovni uzročnik mortaliteta je rak. Uzroka je više, od siromaštva stanovništva i propusta u dijagnostici i terapiji unazad decenije i po, do izostale edukacije i nepoštovanje faktora rizika.
Prema podacima SZO u svetu je u 2000-toj godini otkriveno 10 miliona novoobolelih slučajeva raka; od malignih tumora je umrlo šest miliona ljudi. Prema projekcijama za 2020. godinu i broj obolelih i broj umrlih će se udvostručiti, pre svega u nerazvijenim zemljama i zemljama u razvoju. U Srbiji kao i u zemljama razvijenih maligni tumori se, iza bolesti srca i krvnih sudova nalaze na drugom mestu u strukturi svih uzroka smrti.
U toku 2000-te godine na teritoriji centralne Srbije od malignih tumora obolelo je:
- 11.270 muškaraca i
- 10.853 žene.
Incidencija, odnosno broj novoobolelih slučajeva malignih tumora na 100 hiljada stanovnika iznosila je 258,3 za muškarce i 228,7 za žene.
I pored izuzetnih napora zdravstvenih stručnjaka i korišćenja najrazličitijih dostupnih izvora informacija mi pretpostavljamo da približno 10 do 15 odsto malignih tumora ostaje neregistrovano i to pre svega malignih tumora pluća, bronhija i prostate kod muškaraca i rektuma kod osoba oba pola.
U istoj godini od malignih tumora umrlo je:
- 7.206 muškaraca i 5.447 žena sa mortalitetom 156,9 na 100 hiljada stanovnika za muškarce i 100,9 za žene.
Na osnovu vrednosti stope incidencije koja je analizirana u 19 evropskih zemalja, centralna Srbija se nalazi u grupi zemalja sa relativno malim rizikom obolevanja od malignih tumora za osobe muškog pola, ali kada je ženska populacija u pitanju spada među zemlje sa znatno većim rizikom. Razlog niskog mesta u rangu za muškarce u centralnoj Srbiji treba potražiti u insuficijentnom prijavljivanju malignih tumora pluća i bronhija i malignih tumora prostate.
Prema podacima registra za 2000-tu godinu muškarci su najčešće bolovali i umirali od raka pluća i bronha, debelog creva i rektuma - iza navedenih lokalizacija u strukturi oboljevanja su sledili maligni tumori prostate, bešike i želuca, a u sgtrukturi umiranja želudac, prostata i jetra. Navedenih pet lokalizacija raka činili su više od 55 odsto svih malignih tumora kod muškaraca.
U strukturi oboljevanja od raka u ženskoj populaciji maligni tumori najčešće su na dojci, grliću materice, debelom crevu i rektumu, zatim na plućima i bronhijama i telu materice. Navedene lokalizacije činile su preko 50 odsto svih lokalizacija malignih tumora kod osoba ženskog pola.
Kod žena je, kada je reč o umiranju na prvom mestu maligni tumor dojke, slede debelo crevo i rektum, pluća i bronhije, grlić materice i želudac - ovih pet lokalizacija čini oko 50 odsto svih malignih tumora kod žena. I ovom prilikom bi trebalo skrenuti pažnju na rak grlića materice gde je zapažena visoka učestalost u svim okruzima centralne Srbije uključujući i Beograd; prosečna stopa za centralnu Srbiju iznosi 24,3. Kod žena u Evropi oboljevanje i umiranje od cervikalnog raka je znatno manje zahvaljujući merama unapređenja zdravlja i organizovanih programa ranog otkrivanja maligne bolesti. I na kraju, prema procenama SZO rizik oboljevanja od malignih tumora do 2020. godine kontinuitano će rasti u zemljama u razvoju i stagnirati, odnosno opadati u razvijenom svetu. Jedna trećina malignih tumora biće izlečena zahvaljujući ranoj dijagnostici i efikasnoj terapiji.
Nadežda Vodeničar
Quaerite et invenietis | Everything in life is Luck -- Donald Trump | http://www.akcenat.info | Momenat – Vaša instant doza vesti | Part Time Freelance Journalist
